Глифосат: кениш къулланылгъан ве кой ходжалыгъында пек муим химиявий мадде
Эсас къулланув саалары .
Кой ходжалыгъында глифосат темель таш гербицидидир. О, осюмликлерде 5 - энолпирувилшикимат - 3 - фосфат синтаза (ЭПСПС) ферментини ингибирлемек ёлунен чалышмакъта. Бу фермент осюмликлернинъ осьмеси ве инкишафы ичюн пек муим олгъан къокъулы аминокислоталарны синтез этмек ичюн пек муимдир. Бу ферментни къапатып, глифосат отларнынъ нормаль метаболизм джерьянларыны боза, бу исе оларнынъ яваш-яваш солмасына ве олюмине кетире. Онынъ системалы табиаты оны япракълар тарафындан синъдирильмеге ве бутюн осюмлик боюнджа ташылмагъа имкян бере, бу исе отнынъ эм ер устюндеки, эм де ер асты къысымларыны, шу джумледен тамырларыны да тесирли ольдюре. Бу исе оны башкъа алда ёкъ этмек къыйын олгъан чокъйыллыкъ отларгъа къаршы курешмек ичюн юксек севиеде эффектив япа.
Глифосат чешит тюрлю осюмликлернинъ системаларынен келише. Глифосаткъа - толерант олмакъ ичюн уйдурылгъан генетик денъиштирильген (ГМ) осюмликлерде, меселя, соя, мысырбогъдай ве памукъта, осюмликнинъ озюне зарар кетирмейип, отларны енъмек ичюн, оны догърудан-догъру оськен осюмликлернинъ устюне сепмек мумкюн. Бу кой ходжалыгъы амелиятында инкъиляп япты, отларгъа къаршы даа самимий ве кенъ ольчюде курешмеге имкян берди, механик ишлевге олгъан ихтияджны эксильтти ве топракъ эрозиясыны энъ эксик дереджеге еткизди. Бундан да гъайры, ГМО олмагъан осюмликлерде глифосатны сачмадан эвель я да джыйылгъан сонъ отларгъа къаршы курешмек, топракъны сачмакъ ичюн азырламакъ я да джыйылгъан ерлернинъ отсыз къалмасыны теминлемек ичюн къулланмакъ мумкюн.
Кой ходжалыгъындан гъайры, глифосат осюмликлер осьтюрильмеген ерлерде де къулланыла. О, санайы ерлеринде, ёл четлеринде, демирёл ялыларында ве коммуналь монтажлар этрафында отларгъа къаршы курешмек ичюн къулланыла. Бу ерлерни истемеген осюмликлерден темиз тутып, инфраструктураны сакъламагъа ярдым эте, янгъын хавфыны эксильте ве хавфсызлыкъны юксельте.
Глифосатнынъ чокъ файдасы олгъанына бакъмадан, о, базы дава-даваларгъа себеп олды. Онынъ этраф муитке ве инсан сагълыгъына ола бильген тесири акъкъында хавфлы фикирлер пейда олды. Базы араштырмаларда белли бир сагълыкъ меселелеринен багълар ола бильгенини теклиф этелер, амма бу меселелер боюнджа ильмий фикир бирлиги эп болюне. Нетиджеде, бутюн дюньядаки тертипке кетириджи органлар онынъ къулланувыны дикъкъатнен козетип, онынъ къулланув ольчюлери, хавфсызлыкъ тедбирлери ве маркировка талаплары боюнджа къатты къаиделери амельге кечирелер.
Сакълавда глифосатны салкъын, къуру ерде, догърудан-догъру кунеш нурларындан ве келишмеген мадделерден узакъта сакъламакъ керек. Глифосатны къуллангъанда, онынъ тесирине огърамамакъ ичюн, эльван, козьлюк ве къорчалав урбасы киби керекли шахсий къорчалав алетлерини киймек керек. Бундан да гъайры, этраф муитнинъ кирленмесин деп, эр бир къулланылмагъан махсулатны я да къапламаны догъру ташламакъ пек муимдир.
Техник характеристикалар
| Малюматнынъ ады | Глифосат | |||||||||
| Химик формула . | С3Н8ЁКЪ5Р | |||||||||
| Молекуляр агъырлыкъ | 169,07 ола. | |||||||||
| Пейда олув | беяз тозлар | |||||||||
| Эрюв нокътасы . | 230°С | |||||||||
| Сыкълыкъ | 1,747 г/см3 ола. | |||||||||
| КАС ЁКЪ | 1071 - 83 - 6 сенелери. | |||||||||
| ХС коду | 29319000,9 ола. | |||||||||
| ЭЙНЕКС ЁКЪ | 213 - 997 - 4 сенелери. | |||||||||
| Иляве | Кой ходжалыгъы отларына къаршы куреш, ишлетильмеген топракъларда отларгъа къаршы куреш . | |||||||||
Кефильликни тешкерюв листлери .
| Малюматнынъ ады | Глифосат | ||||||
| МАДДЕ | СТАНДАРТ КЪЫЙМЕТИ(%) | ТЕСТ КЪЫЙМЕТИ(%) | |||||
| Глифосатнынъ масса фракциясы % . | ≥95,0 | 95,60% | |||||
| Формальдегиднинъ масса фракциясы г/кг . | ≤1,2 | 0,2 | |||||
| Натрий гидроксидинде иримейджек мадде г/кг . | ≤0,2 | 0,1 | |||||
| Нитрозоглифосатнынъ масса фракциясы мг/кг . | ≤1,0 | 0,30% | |||||
Хуляса оларакъ .
Хуляса оларакъ, глифосат, онынъ къулланылувы этрафындаки девамлы мунакъашаларгъа бакъмадан, земаневий кой ходжалыгъында ве осюмликлерден гъайры отларнен курешювде муим химиявий мадде оларакъ къалмакъта. Онынъ семерелилиги, чокъ тарафлылыгъы ве кой ходжалыгъынынъ семерелилигине тесири оны дюнья ашайт маллары истисалында муим иссе къошкъан адам япты. Тедкъикъатлар девам эте ве къаиделери инкишаф эте, глифосатнынъ келеджеги, бельки де, онынъ файдасы ве онен багълы хавфлы вазиетлерни ёкъ этмек ичюн япылгъан арекетлер арасында мувазенени талап этеджек.