Глобаль - Премьер Адипин кислотасы: юксек перформанслы полимерлер ве химиявий мадделер ичюн зарур къуруджылыкъ блоки
Физик ве химиявий хусусиетлери .
Къоркъунчлы корюниши ве докъумасы: Адипин кислотасы адет узьре беяз, кристалл тоз я да кичик, ренксиз кристалллар шеклинде пейда ола. О, тегиз докъумагъа малик ве нормаль шараитлерде къокъусыздыр, бу исе оны нейтрал сезиджи профиль керек олгъан чешит къулланмалар ичюн келишкен япа.
Иримек къабилиети: сувда орта дереджеде иримек къабилиетини косьтере, 25°С температурада 100 мл сувда тахминен 1,44 г иритиле. Лякин о, этанол, ацетон, бензол киби органик иритиджилерде пек иритиле. Бу иритиджилик арекети онъа химиявий реакциялар ве формулировкаларнынъ кенъ спектринде семерели иштирак этмеге имкян бере.
Эсас физик денъишмемезлер: 1. . Адип кислотанынъ моляр массасы 146,14 г/мольдир. Онынъ сыкълыгъы 25°С температурада 1,36 г/см3 этрафындадыр, бу исе сувдан бираз сыкъчадыр. Адипин экшилигининъ ириюв нокътасы 152°С олып, онынъ юксельген араретлерде къатты алдан сувлу алгъа кечкенини косьтере. Къайнама нокътасы 337,5°С температурада ола, амма атмосфера басымы алтында бу араретке етмегендже парчаланмагъа башлай биле. Онынъ янув нокътасы 207°С олып, янгъын хавфыны догъурмакъ ичюн нисбетен юксек арарет ве атешленюв менбалары керек олгъаныны косьтере.
Химик реактивлик: 1. . Дикарбон кислотасы оларакъ, адипин кислотасы эки карбон функциональ группасы (-СООН) бар, олар онъа юксек химиявий реактивлик багъышлайлар. О, спиртлернен эфирлештирюв реакцияларында къолайлыкънен иштирак этип, пластмасса, ягълав ве къокъулы махсулатлар чыкъарувда кенъ къулланылгъан эфирлерни мейдангъа кетире. Бундан да гъайры, о, конденсация полимеризациясы вастасынен диаминлернен реакциягъа кирип, полиамидлерни, энъ чокъ нейлон 6,6 мейдангъа кетире биле. Бу полимеризация реакциясы синтетик лиф ве муэндислик пластмассалары санайынынъ темельташыдыр. Адипин кислотасы да редукция реакцияларындан кечип, уйгъун спиртлерни мейдангъа кетире биле ве негизлернен реакциягъа кирип, адипатлар деп адландырылгъан тузларны мейдангъа кетире биле.
Къулланув саалары .
Полиамид (Нейлон) чыкъарув: Адипин кислотасынынъ энъ буюк ве эмиетли къулланылувы полиамидлер, хусусан нейлон 6,6 истисалындадыр. Бу джерьянда адипин кислотасы гексаметилендиаминнен конденсация полимеризация реакциясында реакциягъа кире. Нетиджеде пейда олгъан нейлон 6,6 — озь къавийлиги, къаттылыгъы, абразивликке къаршы турмасы ве мукеммель механик хусусиетлеринен белли олгъан юксек перформанслы муэндислик пластикидир. Нейлон 6,6 автомобиль санайы-сында двигателлернинъ къысымлары, шестернялар ве подшипниклер киби детальлер ичюн кенъ къулланыла. О, эм де токъумаджылыкъ санайы-сында эсас материалдыр, мында о, къавийлиги, къаршылыкълылыгъы ве бояларны яхшы тутып оладжагъы себебинден урба, килим ве диванлар ичюн юксек кейфиетли къумачлар чыкъармакъ ичюн къулланыла.
Пластификаторлар ве ягълавлар: Адип кислотасы адипат эсасында пластификаторлар чыкъармакъ ичюн къулланыла. Бу пластификаторлар полимерлерге, хусусан поливинилхлоридке (ПВХ) къошулалар, оларнынъ эгильмеси, ишленмеси ве къаттылыгъыны арттырмакъ ичюн. Адипат пластификаторлары алчакъ араретте эгильме керек олгъан къулланмаларда, меселя, автомобиль теллерининъ изоляциясы, тиббий трубалар ве сувукъкъа къаршы тургъан ПВХ махсулатлары чыкъарувда зияде сечиле. Бундан да гъайры, адипин экшилигинден алынгъан эфирлер чешит санайы ишлеринде ягълав мадделери оларакъ къулланыла, олар мукеммель агъырувы ве сюртювге къаршы хусусиетлерни темин этелер, двигателлерде, шестерняларда ве дигер механик системаларда къулланмакъ ичюн келише.
Азыкъ ве ичимликлер санайы (догърудан-догъру къулланув): Адипин кислотасы догърудан-догъру ашайт малларында истимал этильмесе де, о ашайт - контакт материаллары ве ашайт - ишлеме донатмалары истисалында къулланыла. Онынъ эфирлери, ашайт - къаплама материаллары ичюн къапламаларда ве герметиклерде къулланылгъанда, ашайт махсулатларынынъ бутюнлигини ве хавфсызлыгъыны темин этмеге ярдым этелер, бунынъ огюне кечип, махсулатнынъ тазелигини сакълайлар. Бундан гъайры, адипин кислотасы эсасында япылгъан полимерлерни ишлев вакътында ашайт малларынен алякъада олгъан донатма компонентлерини, меселя, конвейер ве уплотнительлерни чыкъарувда къулланмакъ мумкюн.
Экимлик ве косметика санайы: Экимлик санайыда адипин кислотасыны иляджларнынъ теркибинде ярдымджы мадде оларакъ къулланмакъ мумкюн. О, фармацевтик иляджларнынъ ве суспензияларнынъ рН-ини идаре этмек ичюн буфер вазифесини беджере биле, иляджларнынъ тургъунлыгъыны ве эффективлигини теминлей. Косметика санайыда адипин кислотасы эфирлери чешит махсулатларда, меселя, кремлерде, лосьонларда, помадаларда къулланыла, олар докъуманы яхшылаштыралар, яйылмасыны арттыралар ве йымшакъ хусусиетлерни темин этелер, тери йымшакъ ве тегиз ола.
Азырлав усуллары .
Циклогексаннынъ оксидленмеси: 1.1. Бу адипин кислотасыны чыкъармакъ ичюн укюмдар санайы усулыдыр. Бу джерьян катализатор, адет узьре кобальт эсасында япылгъан катализаторнынъ иштирагинде циклогексаннынъ оксидленювинден башлана. Биринджи - оксидленюв басамакъта циклогексан ава я да оксигеннен реакциягъа кирип, циклогексанол ве циклогексанон къарышыгъыны мейдангъа кетире, бу джерьян «КА ягъы» (кетон — спирт ягъы) джерьяны оларакъ беллидир. Реакция 150 - 160°С этрафында араретте ве 1 - 1,5 МПа басымда кече. Сонъра КА ягъыны азот экшилигини оксидлейиджи мадде оларакъ къулланып, экинджи басамакълы реакцияда, адет узьре, 60 - 80°С араретте ве атмосфера басымында даа да оксидлейлер. Бу экинджи - басамакълы оксидленюв циклогексанол ве циклогексанонны адипин кислотасына чевире. Лякин бу усулнынъ экологик джеэттен базы бир зорлукълары бар, чюнки азот экшилигини къулланув азот оксидини (N2O) — кучьлю парник газыны мейдангъа кетире ве къалдыкъ акъынтыларыны мукъайтлыкънен ишлетмекни талап эте.
Биотехнологик ёнелишлер: Сонъки йылларда адипин кислотасыны даа тургъун альтернатива оларакъ чыкъармакъ ичюн биотехнологик усулларгъа меракъ арта. Генетик инженерия ёлунен япылгъан бактериялар я да мая киби микроорганизмлер шекерлер я да осюмлик ягълары киби янъылангъан емлерни бир сыра метаболизм ёллары вастасынен адипин кислотасына чевирмек ичюн къулланыла биле. Меселя, базы бактерияларны ойле уйдурмакъ мумкюн ки, олар ара мадделерни чыкъаралар, оларны даа сонъра адипин кислотасына чевирмек мумкюн. Бу биотехнологик усуллар даа ишлеп чыкъарув басамакъта олгъанда ве махсулдарлыкъ ве рентабельликнен багълы зорлукъларгъа огърагъанда, олар келеджекте адипин кислотасыны даа экологик ве тургъун истисал этмек ичюн имкянлар теклиф этелер.
Ихтият чарелери .
Сагълыкъ ичюн хавфлы: Адипин кислотасы догърудан-догъру тийгенде тери ве козьлернинъ агъырувыны кетире биле. Узакъ вакъыт я да текрар-текрар тери дерматитке кетире биле, эгер о, козьлерге тийсе, къызарувгъа, агърыгъа ве козь къапагъына зарар кетирмек мумкюн. Адипин кислотасынынъ тоз парчачыкъларыны нефес алмакъ нефес алув ёлларыны ынджытмакъ мумкюн, бу исе оксюрмек, хырылдамакъ ве нефес алув къыйынлашмакъкъа кетире. Адипин кислотасыны чокъ ашамакъ ашкъазан-ичек ёлларында раатсызлыкъкъа, шу джумледен юрек айланувына, къусувгъа ве ич чыкъувгъа кетире биле. Адипин кислотасынен чалышкъан ишчилер, хусусан тоз пейда ола бильген ерлерде, эльван, хавфсызлыкъ козьлюклери ве нефес алув маскалары киби уйгъун шахсий къорчалав алетлерини киймек кереклер.
Янгъын ве патлав хавфы: Адипин кислотасынынъ якъынлашув нокътасы нисбетен юксек олса да, о янгъынгъа къаршыдыр. Тоз шеклинде о, етерли концентрацияда даркъалса, аванен патлайыджы къарышмалар мейдангъа кетире биле. Сакълав ерлерини атеш менбаларындан узакъ тутмакъ керек, тоз топланмасын деп, аваны догъру чыкъармакъ керек. Адипин кислотасы иштирак эттиги янгъын олгъанда, къуру химиявий тоз я да углекислый газ киби уйгъун янгъын сёндюриджи мадделерни къулланмакъ керек.
Этраф муитке тесири: Адипин кислотасы этраф муитте орта дереджеде сакълана. Сув объектлерине чыкъарылгъанда, о вакъыт кечтикче микроорганизмлер тарафындан парчалана биле, амма юксек концентрациясы сувдаки омюрге даа тесир эте биле. О, экшилиги себебинден сув системаларынынъ рН-ине де тесир эте биле. Шунынъ ичюн адипин кислотасынынъ этраф муитке идаресиз чыкъмасынынъ огюне кечмек ичюн къалдыкъларны догъру ишлетмек ве оларны тутмакъ тедбирлери пек муимдир. Адипин кислотасыны чыкъаргъан я да къуллангъан санайыларда онынъ топракъкъа, сувгъа ве ава кейфиетине тесирини энъ эксик дереджеге еткизмек ичюн къатты экологик къаиделерге риает этмек керек.
Техник характеристикалар
| Малюматнынъ ады | Адипин кислотасы | |||||||||
| Химик формула . | С6Н10О4. | |||||||||
| Молекуляр агъырлыкъ | 146,14 г/моль ола. | |||||||||
| Пейда олув | Беяз кристалл тоз . | |||||||||
| Эрюв нокътасы . | 152 — 153°С | |||||||||
| Къайнама нокътасы | 337,5°С ола. | |||||||||
| Сыкълыкъ | 1,360 г/см3 ола. | |||||||||
| КАС ЁКЪ | 124 - 04 - 9 сенелери. | |||||||||
| ХС коду | 29171200 ола. | |||||||||
| ЭЙНЕКС ЁКЪ | 204 - 673 - 3 ола. | |||||||||
| Иляве | Нейлон 66 чыкъармакъ, полиуретан синтези ве пластификаторлар чыкъармакъ ичюн къулланыла | |||||||||
Кефильликни тешкерюв листлери .
| Малюматнынъ ады | Адипин кислотасы | ||||||
| МАДДЕ | Техник характеристика | Акъибет | |||||
| Пейда олув | Беяз кристалл тоз . | Беяз кристалл тоз . | |||||
| Мундеридже% (м/м)≥ | 99,70 | 99,82 ола. | |||||
| Эрюв нокътасы°С ≥ . | 151,5 ола. | 152,6 ола. | |||||
| Аммиак сув хромы, платина кобальт тюсюнинъ сайысы ≤ . | 5 . | 2 . | |||||
| Дымлылыкъ % (м / м) ≤ . | 0,20 | 0,18 | |||||
| Куль мг / кг ≤ . | 7 . | 2 . | |||||
| Fe мг / кг ≤ . | 1.0 | 0,2 | |||||
| Селитраларнынъ микъдары мг / кг ≤ . | 10.0 | 0,7 | |||||








